مدل بندی ارتباط بین دارایی های نامشهود و عملکرد شرکت‌ های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

قسمتی از متن پایان نامه :

2-2-3- روش­های ارزیابی دارایی­های نامشهود
بحث ارزیابی دارایی­های نامشهود در حسابداری، به ویژه در حسابداری مدیریت، نه تنها در تئوری بلکه در اقدام رو به رشد می باشد. ارزیابی دارایی­های نامشهود به شرکت­ها کمک می­کند که این دارایی­ها به اهداف شرکت ارتباط داده شده و شرکت­ها را در مزیت رقابتی قرار دهد. همچنین این ارزیابی به مدیران و سرمایه­گذاران کمک می­کند که درک مناسبی از نحوه ایجاد ارزش در شرکت داشته و با اخذ تصمیم­های مناسب، در ایجاد فضای مناسب کسب و کار بکوشند (ایکس­کایو، 2009: 19). در این بین، از مطالعه نحوه ارتباط دارایی­های نامشهود با عملکرد غفلت شده می باشد. برای مطالعه این ارتباط، اولین گام ارزیابی دارایی­های نامشهود می باشد.
پژوهشگران بسیاری (مانند مولر[1]،2009؛ باکار[2] و همکاران،2010؛ بن­براهیم و بن­عرب، 2011) کوشیده­اند تا روش­های مناسبی جهت ارزیابی دارایی­های نامشهود ارائه دهند. مجموعه این روش­ها را می­توان در سه گروه ارزیابی­های مبتنی بر نسبت[3]، ارزیابی­های مبتنی بر اندازه[4] و ارزیابی­های ترکیبی[5] تقسیم­بندی نمود. صرف نظر از نقاط قوت و ضعف هر روش و وجود بعضی از روش­های کیفی در ارزیابی این دارایی­ها، هیچ یک از این روش­ها دارای روایی و پایایی مناسبی برای تعمیم و بهره گیری در کشورهای مختلف جهان نبوده می باشد (ایکس­کایو، 2009: 25).
2-2-3-1- روش­های ارزیابی مبتنی بر نسبت
در این روش دو نسبت عمده هست: 1) نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری و 2) نسبت کیوتوبین.
الف) نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری: انتخاب این متغیر بر پایه تئوری نسبت ارزش بـازار به ارزش دفـتری قرار دارد. در این تئـوری، چنین استـدلال می­گردد که زیرا همه دارایی­ها، چه مشهود و چه نامشهود، موجب ایجاد وجه نقد می­شوند، پس یک بازار منطقی[6] بایستی ارزش دارایی­های نامشهود را همانند دارایی­های مشهود از قبیل اموال، ماشین­آلات و تجهیزات، شناسایی کند (ایکس­کایو، 2009: 25). با در نظر داشتن اینکه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری می­تواند در پیش­بینی بازده سرمایه­گذاری نیز بهره گیری گردد (فاما و فرنچ، 1995) و ارزش بالاتر دارایی­های نامشهود با بازده­های مورد انتظار آتی بالاتر در یک بازار سهام مرتبط می باشد (ژانگ[7]، 2003)، این متغیر به عنوان یکی از شاخص­های دارایی­های نامشهود نیز مطرح می باشد اما به دلیل همپوشانی با اضافه ارزش بازار نسبت به ارزش دفتری، تنها از مقدار این متغیر و نه نسبت آن در این پژوهش بهره گیری می­گردد. فامـا و فرنـچ (1992 و 1995)، لن و ماخیجا (1996)، ژانگ (2003)، ایکس­کایو (2009) نیز از این متغیر در پژوهش خود بهره گیری نموده­اند.

ب) نسبت کیوتوبین: نسبت کیو توبین، تفاوت بین سرمایه­ای کردن ارزش بازار یک شرکت و بهای جایگزینی دارایی­های شرکت می باشد. این تفاوت برآورد بازار از ارزش دارایی­های نامشهود شرکت می باشد، یعنی در برگیرنده مبلغی می باشد که بازار تمایـل به پرداخــت بیشتـر نسبـت به دارایی­های فیزیکی شرکت دارد (ایکس­کایو، 2009: 45). انواع رایج نحوه محاسبه این نسبت عبارت می باشد از: کیوی استانـدارد، کیـوی لیندنبرگ و راس[8]، کیـوی لیندنبـرگ و راس تعـدیل شده، کیوی لی­وای­لن و بادرنت[9] و کیوی چانگ و پرویت[10].[11] این رویه­های مختلف محاسبه برای تصحیح صورت و مخرج کسر کیو توبین در نظر گرفته می­گردد. این اصلاحات صحت کیو توبین را به عنوان معیاری برای اندازه­گیری دارایی­های نامشهود بهبود می­بخشد، اما موجب افزایش پیچیدگی محاسبات غیر ضروری نیز می­شوند که کاربرد این نسبت را محدود می­کـند (لـی­وای­لن و بادرنت، 1997). این معیار نیز به گونه وسیعی نیز برای اندازه­گیری ارزش­های نامشهود شرکت، از قبیل پژوهش و توسعه و حقوق مربوط به علایم تجاری، در پژوهش­های مالی و اقتصادی بهره گیری شده می باشد (شین[12]، 2009). بهره گیری از کیو توبین برای اندازه­گیری ارزش نامشهودها بر مبنای این فرض می باشد که در حالت تعادل بلندمدت، ارزش بازار یک شرکت بایستی برابر با ارزش جایگزینی دارایی­های فیزیکی باشد که مقدار کیو نزدیک به یک می­گردد. مقدار بیشتر از یک نشان­دهنده یک منبع ارزش می باشد که اندازه­گیری نشده می باشد که به گونه کلی به ارزش نامشهودهای ایجاد شده توسط شرکت اختصاص دارد (بی­هارادواج[13] و همکاران، 1999). اضافه براین، یکی از کاربردهای این نسبت مطالعه ارتباط حقوق مالکیت و ارزش شرکـت می باشد و این نسبــت می­توانـد به عنوان نماینـده­ی ارزش شـرکت بـرای سـرمایه­گذاران باشد (نمازی و زراعت­گری، 1388: 233).  لـی­وای­لن و بادرنت (1997)، نمـازی و زراعت­گری (1388)، چـوی و همکـاران (2000 و 2007) و ایکس­کایو (2009) نیز از این متغیر در پژوهش خود بهره گیری کرده­اند.
[1] – Moeller
[2] – Bakar
[3] – Ratio-Based
[4] – Size-Based
[5] – Mixed
[6] – Rational Market
[7]– Zhang
[8] – Lindenberg & Ross
[9] – Leewillen & Badernet
[10] – Chung & Pruitt

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

[11] – برای مطالعه بیشتر مراجعه گردد به نمازی و زراعت­گری، 1388
[12]– Shin
[13] – Bharadwaj

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 اهداف پژوهش:
با در نظر داشتن سوال­های مطرح شده در بخش­های پیشین، اهداف این مطالعه به توضیح زیر می باشد:

  • مطالعه اهمیت گزارشگری دارایی­های نامشهود شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • اندازهگیری اقلام “نامشهود ثبت نشده” شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با در نظر داشتن ارزش بازار این شرکت­ها،
  • مطالعه تاثیر ارزش اقلام “نامشهود ثبت نشده[1]” بر عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • مطالعه تاثیر دارایی­های “نامشهود ثبت شده” بر عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • ارائه پیشنهادهایی در خصوص شناسایی و یا عدم شناسایی اقلام نامشهود و اصلاح عملیـات گزارشـگری شـرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
  • مدل­بندی ارتباط بین دارایی­های نامشهود و عملکرد به مقصود پیش­بینی عملکرد.