ارزیابی ارتباط بین مسئولیت اجتماعی و کیفیت گزارشگری مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

قسمتی از متن پایان نامه :

2-2-1- مسولیت اجتماعی
تفکّر جدید پیرامون شرکت و مسئولیت اجتماعی آن توسط بوون[1] در سال 1953 مطرح گردید. وی مسئولیت‌های جدیدی را برای شرکت و مدیران بیان نمود. در دهه‌ی 1960 برای اوّلین بار مسائل سیاسی در مقررات گذاری شرکت‌ها درنظر گرفته گردید. این تحولات باعث ظهور مسئولیت اجتماعی شرکت در اوائل دهه‌ی 1970 گردید. در دهه‌ی 1970 تغییرات مهمی در قوانین کار کشورهایی همچون انگلستان و امریکا و در جهت افزایش قدرت کارکنان و اتحادیه‌های کارگری به وجود آمد. در این دهه، ارتباطات میان کارکنان و کارفرمایان بهبود پیدا نمود. از دهه‌ی 1970 شرکت‌های انگلیسی گزارش‌هایی در زمینه‌ی مسئولیت‌های اجتماعی خود منتشر کردند که می‌توان ازجمله آنها به گزارش در مورد مشتریان و اجتماع که بیشتر توسط بخش دولتی انگلستان منتشر می‌گردید، گزارش مربوط به کارکنان که شامل حسابداری منابع انسانی می‌گردید و گزارش در مورد محیط زیست تصریح نمود. در دهه‌ی 1980 و 1990 بیشتر مسائل محیطی مورد توجه دولتمردان قرار گرفت (گری، اون و ادامس[2]، 1996).
از لحاظ نظری، حوزه‌ی مسئولیت اجتماعی شرکت با مشکلاتی مشابه‌ای در تعریف مفهوم مسئولیت اجتماعی روبه‌رو می‌باشد. تعدد و چندگانگی روش‌ها و ابعاد این مفهوم پیچیده، ارائه گزارش عینی از اجزای آن که بیشتر ذهنی و اغلب ارزیابی آن بر اساس معیارهای مربوط به زمینه‌های اخلاقی و یا اجتماعی می‌باشد را دشوار کرده می باشد (دخیلی و انسی، 2012). تعریف اوّلیه‌ی مسئولیت اجتماعی شرکت به دهه‌ی پنجاه میلادی بازمی‌گردد (کارول[3]، 1999). اصطلاح مسئولیت اجتماعی شرکت به وسیله‌ی سه لغت که دربرگیرنده‌ی آن می باشد تعریف شده می باشد : شرکت، اجتماع، مسئولیت، زو و تن[4] (2008) مسئولیت اجتماعی شرکت را به عنوان فرآیند ایجاد ثروت، ارتقاء مزیت رقابتی شرکت و حداکثر کردن ارزش ثروت و منافع ایجاد شده برای جامعه اظهار کرده‌اند، که به گونه کلی تعهد و توجه کسب و کار به کیفیت زندگی کارکنان، مشتریان، جامعه محلی و کل جامعه را در جهت توسعه‌ی اقتصادی پایدار مدنظر دارد (هولمه و واتس[5]، 2000). مسئولیت اجتماعی شرکت اغلب به طبقات اقتصادی، اجتماعی و محیطی تقسیم می گردد که با در نظر داشتن تعریف مرکز جهانی توسعه پایدار کسب و کار، به عنوان تعهد کسب و کار در در نظر داشتن توسعه‌ی اقتصادی پایدار، کار کردن با کارمندان،‌ خانواده، جامعه‌ی محلی و به گونه کلی جامعه در جهت بهبود کیفیت زندگی تعریف شده می باشد (کارنا[6]، 2004). مسئولیت اجتماعی شرکت عموماً به طریقه‌ای از تجارت و نیز خلق ارزش‌های اجتماعی اطلاق می گردد که بر طبق و حتّی فراتر از الزامات قانونی، اخلاقی و خواسته‌های عمومی و اقدامات قانونی در پاسخگویی به ارزش‌های گروه‌های ذینفع می باشد (لوتکنهورست[7]، 2004؛ واداک، بودول و گراوس، 2002). با این حال،‌ در تمام تعاریفی که دانشمندان در مورد مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها ارائه کرده‌اند، این باور عمومی هست که فراتر از کوشش برای به حداکثر رساندن سود شرکت،‌ سازمان‌ها و شرکت‌ها نقشی حیاتی در حل معضلات جامعه بازی می‌کنند. ایده‌ی اساسی مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها این می باشد که آن منعکس‌کننده‌ی ضرورت‌ها و پیامدهای اجتماعی موفقیت در کسب و کار می‌باشد (بابالولا، 2012).
در حالی که رفته رفته تأکید بر تکالیف اجتماعی شرکت‌ها رو به گسترش می‌باشد و بر ارتباط‌ی شرکت‌ها با ذی‌نفعان تأثیر می‌گذارد،‌ هیچ اتفاق نظری بین اهل پژوهش در مورد این که علت های و تأثیرات برنامه‌های اجتماعی سازمان‌ها چیست وجود ندارد. این عدم اتّفاق نظر در مورد این که چه فعالیت‌هایی از سازمان دقیقاً تکلیف اجتماعی سازمان نامیده می گردد نیز هست و همان گونه که در ادامه خواهیم دید تعاریف متعددی برای تکلیف اجتماعی سازمان ارائه گردیده می باشد که اغلب آن‌ها به خاطر شفاف نبودن موجب می شوند که ساختن یک تئوری و همچنین ابزارهای اندازه‌گیری مشکل باشد (ویلیامز و همکاران[8] 2006) شکل‌گیری موضوع تکلیف اجتماعی به دهه‌های آغازین قرن بیستم و هنگامی که شرکت‌هایی زیرا فورد و کارنیج شروع به ایجاد مؤسسات غیرانتفاعی در جهت توسعه‌ی اجتماع نمودند بازمی‌گردد. تکلیف اجتماعی شرکت‌ها در دهه‌های پنجاه و شصت میلادی مورد توجه بیشتری واقع گردید. هنگامی که شرکت‌ها با سؤالاتی در زمینه‌ی تأثیر خود در جامعه مواجه شدند و چندین تئوری در این زمینه در این دهه ارائه گردید (کلارک[9]، 2000)
تعاریف اوّلیه‌ی مسئولیت اجتماعی شرکتی به دهه‌ی پنجاه میلادی بازمی‌گردد (کارول[10]، 1999). در دهه‌ی شصت میلادی اوّلین کوشش‌ها برای ارائه‌ی یک ایده و تصویر بهتر و دقیق‌تر شروع گردید. سه محقّق مربوط به موضوع در آن وقت دیویس، فردریک و مک‌گوییر[11] می‌باشند. دیویس اوّلین فردی بود که به قدرت سازمان‌ها و مسئولیت‌های اجتماعی تصریح نمود. او تکلیف اجتماعی شرکت را تصمیمات و رفتارهای بنگاه که علت های اتخاذ آن حداقل فراتر از مرزهای سازمان می‌باشد تعریف نمود. شکست در بالانس و موازنه کردن قدرت و مسئولیت اجتماعی درنهایت می‌تواند به زوال بنگاه بیانجامد. فردریک تکلیف اجتماعی شرکت را وسیله‌ای برای بهبود رفاه اجتماعی ـ اقتصادی جامعه عنوان می کند، امّا پژوهش جامع‌تر را در این زمینه مک‌گوییر در مقاله‌ای تحت عنوان تجارت و جامعه انجام داد و مفهوم تعهّد اجتماعی را فراتر از تعهّد اقتصادی و قانونی شرکت‌ها دانست (والکر[12]، 2007)
علی‌رغم طریقه موجود در جامعه، فریمن[13] در سال 1962 عنوان نمود که بنگاه‌های تجاری فقط و فقط در ارتباط با سودآوری در قبال سهام‌داران خود مسئول هستند هر چند که این نظریه مورد قبول پژوهشگران دیگر واقع نگردید. (والکر،2007) در دهه‌ی هفتاد میلادی هیلد در مقاله‌ی خود تحت عنوان «تعهدات اجتماعی تجارت : جامعه و شرکت 1960-1900» این ایده را مطرح نمود که تکلیف اجتماعی شرکت‌ها بایستی در ارتباط با سیاست‌های واقعی که بنگاه‌ها انجام می‌دهند مورد توجه قرار گیرد (هیلد[14]، 1970). (ایلز و والتون[15]، 1974) تکلیف اجتماعی شرکت‌ها را بسیار وسیع دانستند و آن را بالاتر از فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌ها قلمداد کردند.
کوشش‌های اوّلیه برای تعریف تعهّد اجتماعی شرکت‌ها محدود به فهم عمومی از قضیه بود و با پیشرفت موضوع تعاریف دقیق‌تری ارائه گردید. به گونه مثال جانسون (1971) به وضوح به تأثیر ذی‌نفعان شامل کارمندان، تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان و اجتماعات محلی علاوه بر سهام‌داران تأکید می کند که در اصل یکی از اوّلین کوشش‌ها برای معرفی مدل ذی‌نفعان می‌باشد جانسون (1971) آبوت و مونسن[16] (1979، به نقل از والکر، 2007) شرکت‌های مجله‌ی فورچون 500[17] را از حیث تکلیف اجتماعی مورد سنجش قرار دادند و نظاره کردند که گروه‌های مختلفی در داخل و خارج سازمان‌ها تحت تأثیر این مقوله قرار می‌گیرند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

دهه‌ی هشتاد میلادی در پیشینه‌ی پژوهش از این جهت اهمیّت دارد که اصطلاحات و مفاهیم جدیدتری همچون کارایی اجتماعی شرکت‌ها[18] و جهت‌گیری اجتماعی شرکت‌ها[19] مطرح شدند. در این دهه محققان زیادی به آزمایش تأثیرات تعهّد اجتماعی شرکت بر سودآوری پرداختند (به گونه مثال اپرله، کارول و هارت فیلد[20]، 1985؛ دراکر[21]، 1984؛ کوچران و وود[22]، 1984؛ مک‌گوییر، ساندگریم و شی‌ویز[23]، 1988). نقطه‌ی مشترک همه‌ی این مطالعات این می باشد که تعهدات اجتماعی را به عنوان یک فرصت بالقوه برای سازمان‌ها تلقی کردند و این عبارت که شرکت‌های مسئول و متعهد، شرکت‌های سودآور هم هستند، ماحصل این مطالعات بود( کارول ،1979) در طی دهه‌ی نود میلادی همچنان مباحث موجود در دهه‌ی هشتاد تعقیب می‌گردید اما با این تفاوت که هر چه تکلیف اجتماعی شرکت‌ها به زمان کنونی نزدیک می گردد مرزهای آن نیز گسترده‌تر می گردد و گروه‌های بیشتری را شامل می گردد و بیشتر جنس استراتژی به خود می‌گیرد. کاستکا، بامبر و شارپ (2004) اظهار می‌کنند که مفاهیمی که مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها اظهار می کند در گذشته شامل دغدغه‌های محیط زیست، روابط عمومی، نوع دوستی شرکت‌ها، مدیریت منابع انسانی و روابط با اجتماع نامیده می‌گردید. تعریف‌های مختلف و فراوان در ارتباط با مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها مؤید نکته‌ی دیگری نیز می‌باشد و آن این که این تعریف از دیدگاه عملیاتی تا دیدگاه استراتژیک و در سطح جهانی و دربرگیرنده‌ی اجزای بیشتر تکامل داشته می باشد (سایا[24]، 2001) همان گونه که مرور گردید تعریف دقیق تکلیف اجتماعی شرکت‌ها تاکنون یک تعریف دقیق و واحد نبوده و نویسندگان مختلف هر یک زیر این چتر مفاهیم مختلفی را ارائه کرده‌اند که صرف‌نظر از تعاریف متفاوت و بی‌شمار، بعضی از آن‌ها به صورت وسیع‌تری به این موضوع نگاه کرده‌اند و حتّی توانسته‌اند بسیاری از تعاریف دیگر را به صورت یک جا پوشش دهند (لانتوس[25]، 2001) با در نظر گرفتن هدف این پژوهش که مطالعه نحوه‌ی توجه مدیران شرکت‌های ایرانی به مفهوم تکلیف اجتماعی می‌باشد نیاز به تبیین تعریف واحد از مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها وجود داشت تا تصویری که مدیران ایرانی در ارتباط با مسئولیت اجتماعی دارند در این قالب بحث گردد و در ادامه برای این مقصود به مرور چارچوب‌های ارائه شده در ارتباط با مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها پرداخته شده تا بر اساس دیدگاه‌ها یک چارچوب مشخص به مطالعه نحوه‌ی توجه مدیران به مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها پرداخته گردد.
[1]– Bowen
[2]– Gray, owen & adams
[3]– Carroll
[4]– Zhu & Tan
[5]– Holme & Watts
[6]– Karna
[7]– Luetkenhorst
[8] ـ Mc Williams, Siegel, & Wright,
[9] ـ Clark
[10] ـ Carroll
[11]– McGuire
[12] ـ Walker
[13]– Freeman
[14] ـ Heald
[15] ـ Aylz and Walton
[16]– Abbott & Monsen
[17]– Fortune Magazine
[18]– Corporate social performance (CSP)
[19]– Corporate Social Orientation (CSO)
[20]– Aupperele, Carroll & Hartfield
[21]– Drucker
[22]– Cochran& Wood
[23]– McGuire, Sundgren & Schneeweis
[24] ـ Saiia
[25] ـ Lantos

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 سوالات پژوهش:
در این قسمت سوالات پژوهش در جهت اهداف پژوهش اظهار می شوند
سوالات اصلی پژوهش:
چه ارتباط ای بین مسئولیت اجتماعی و کیفیت گزارشگری مالی هست؟
سوالات فرعی پژوهش:

  • چه ارتباط ای بین مسئولیت اجتماعی با کیفیت اقلام تعهدی هست ؟
  • چه ارتباط ای بین مسئولیت اجتماعی با اندازه شرکت هست ؟
  • چه ارتباط ای بین مسئولیت اجتماعی با اهرم مالی هست ؟