قسمتی از متن پایان نامه :

2-2-2- ماهیت دارایی ­های نامشهود
واژه نامشهود از ریشه لاتین tangere گرفته شده و به معنی “لمس کردن” می باشد. از این رو، دارایی نامشهود نوعی دارایی می باشد که نمی­توان آن را به دلیل آنکه فاقد ماهیت فیزیکی هستند، لمس نمود(هندریکسون و ون­بردا، 1991: 607).
فرهنگ لغت دانشگاهی وبستر[1] دارایی را نیز به عنوان “تمام مالکیت یک شخص، انجمن، شرکت یا ماترک قابل بهره گیری یا موضوعی برای پرداخت بدهی­ها یا به عنوان یک مزیت یا یک منبع” تعریف می­کند. در اعلامیه­های اصلی هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی[2] (FASB) یک دارایی به عنوان “منافع اقتصادی محتمل آتی که توسط یک واحد تجاری خاص بدست آمده یا کنتـرل شده باشد و ناشـی از عملـیات یا رویـدادهای گذشته باشد”، تعریف شده می باشد. پس بر اساس تعریف فرهنگ لغت و همچنین تعریف حسابداری، برای اینکه یک قلم، دارایی محسوب گردد، نیازی نیست که ذاتاً دارایی مشهود باشد (کوهن، 2005: 9).
تمامی واحدهای تجاری، دو نوع دارایی قابل لمس (مشهود) و همچنین غیرقابل لمس (نامشهود) دارند. نوعی از دارایی را که قابل دیدن، احساس، خرید و فروش می باشد، دارایی مشهود نامیده می­گردد. هر چیزی غیر از این دارایی نامشهود قلمداد می­گردد(کوهن، 2005: 9 و 10). واژه­های دارایـی­های نامشـهود، اموال فـکری، منابع نامشـهود، فعالیـت­های نامشـهود و سرمایه­گذاری­های نامشهود در متون مختلف مالی، اقتصادی و مدیریتی به عنوان مترادف یکدیگر نیز بکار می­طریقه (کریستند و بونتیس[3]، 2007: 1516). به مقصود مطالعه این دارایی­ها در این مطالعه، از واژه “دارایی­های نامشهود” بهره گیری می­گردد. دارایی­های نامشهود, هزینه­های انتقالی مربوط به خدمات هستند و زمانی به وجود می­آیند که وجوه نقد (یا معادل آن) برای کسب آن خدمات به مصرف برسد. این واقعیت که می­توان برای یک دارایی نامشهود نام مشخصی را در نظر گرفت، موید این می باشد که آن قلم دارایی قابل تعریف (دارای هویت جداگانه) می باشد. همچـنین دارایی­های نامشـهود به عنـوان دارایی­های ثابت با ماهیتی نامشهود تعریف می­شوند. در این حالت، دارایی­های نامشهود با تکیه بر ماهیت غیرعینی و غیر پولی آن­ها تعریف می­شوند (استاندارد ملی شماره 17، 1389: بند 7).
کوهن (2005: 10) دارایی­های نامشهود را به دو دسته “دارایی­های قابل شناسایی” و “غیرقابل شناسایی” تفکیـک می­کند. اقلام نامشهود قابل شناسایی معمولا برای مالکیت یا کنترل،‌ شفاف­تر بوده و شامل اموال فکری از قبیل حق ثبت­ها، حق امتیازها، علایم تجاری و رازهای تجاری[4] می باشد (کوهن،2005: 11). در حالی که اقلام نامشهود غیرقابل شناسایی، دارایی­هایی هستند که حداقل تا زمان معامله، مخفی می­مانند و مانند سرقفلی و سرمایه انسانی معمولا در نتیجه سرمایه خاص شرکت حاصل می­شوند (کوهن، 2005: 23).
شکل شماره 2-1 طبقه­بندی دارایی­ها را از منظر این پژوهش نشان می­دهد. طبق این شکل، دارایی­های مشهود با دارایی­های نامشهود در ارتباط هستند. همپوشی بین دارایی­های مشهود و نامشهود نشان داده شده در شکل 2-1 به همین دلیل می باشد. به عنوان مثال حق ثبت با بسیاری از کالاهای بادوام در ارتباط می باشد. شکل شماره 2-1 پیش­دارایی­ها[5] و دارایی­های مالی را نیز نشان می­دهد. دارایی­های مالی (از قبیل وجه نقد و معادل­های وجه نقد) نیز نامشهود هستند، اگرچه بعضی اوقات توسط دارایی­های فیزیکی تضمین شده­اند. اقلامی که طبق استانداردهـای حسابداری شرایط مطابقـت با دارایی را نداشته و از طرفی دارای بعضی از ویژگی­های دارایی باشند، “پیش­دارایی” نامیده می­گردد (کوهن، 2005: 62).
هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی (FASB) در بیانیه استاندارد حسابداری مالی (شماره 141: 2001) دارایی­های نامشهود را بر مبنای 5 گروه طبقه­بندی نموده می باشد:          1) دارایی­های نامشهود مرتبط با بازار مانند علایم تجاری، 2) دارایی­های نامشهود مرتبط با مشتـری مانـند لیسـت مشتریان، 3) دارایی­های نامشـهود مرتبـط با هنـر مانـند عکـس­هـا، 4) دارایی­های نامشهود مبتنی بر قراردادها مانند اجازه ساخت و 5) دارایی­های نامشهود مبتنی بر فناوری مانند نرم­افزار یارانه­ ای.
[1] – Merriam-Webster’s Collegiate Dictionary
[2] – Financial Accounting Standards Board (FASB)
[3] – Kristindl and Bontis
[4] -Trade Secrets

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

[5] – Proto-Assets

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 اهداف پژوهش:
با در نظر داشتن سوال­های مطرح شده در بخش­های پیشین، اهداف این مطالعه به توضیح زیر می باشد:

  • مطالعه اهمیت گزارشگری دارایی­های نامشهود شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • اندازهگیری اقلام “نامشهود ثبت نشده” شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با در نظر داشتن ارزش بازار این شرکت­ها،
  • مطالعه تاثیر ارزش اقلام “نامشهود ثبت نشده[1]” بر عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • مطالعه تاثیر دارایی­های “نامشهود ثبت شده” بر عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • ارائه پیشنهادهایی در خصوص شناسایی و یا عدم شناسایی اقلام نامشهود و اصلاح عملیـات گزارشـگری شـرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
  • مدل­بندی ارتباط بین دارایی­های نامشهود و عملکرد به مقصود پیش­بینی عملکرد.